Ayasofya’nın kırmızı mermerleri İasos’tan

İasos Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Asuman Baldıran, sadece İasos’ta çıkarılan ve geçmişte hidrolik sistemle kesildiği belirlenen kırmızı renkteki eşsiz mermerlerin, Ayasofya başta olmak üzere birçok kilisenin yapımında kullanıldığını anlattı.

20200723_iasos_manset_b5836.jpg

Haber&Fotoğraf: Volkan Yıldız

M.Ö. 3000’den günümüze kadar kesintisiz iskan görmüş önemli antik kentlerden birisi olan Muğla’nın Milas ilçesine bağlı Kıyıkışlacık Mahallesi’ndeki İasos Antik Kenti, merak uyandıran kültürel zenginliği ile ilgi çekiyor.

İasos Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Asuman Baldıran, balıkçılık hakkında mitolojik hikâyelere konu olan İasoslular’ın mermer ticaretini anlattı.

Birçok mimari yapıda kullanılan ve özellikle kiliselerde tercih edilen kırmızı mermerlerin sadece İasos’ta çıkarıldığını belirten Baldıran, sadece İasos’ta çıkarılan kırmızı mermerlerin bir dönemin mimarisine damga vurduğunu söyledi.

20200723_iasos_16_8a26f.jpg

İasos’ta 5 antik mermer ocağı tespit edildi

İasos’ta antik dönemde kullanıldığı belirlenen 5 ayrı mermer ocağı tespit edildiğini kaydeden Baldıran, mermerlerin imparatorluk döneminde hidrolik sistemle çıkarıldığını belirterek, “Kırmızı, pembe ve bazen beyaz damarlara sahip olan bu mermerlerle ilgili olarak İasos’a çok yakın antik dönemde işleyen 5 ocak tespit edildi. Bu ocaklar genellikle su kenarlarında yer alıyor. İmparatorluk döneminde işleyen ocaklarda, hidrolik sistemle mermerlerin kesilmiş olduğu biliniyor.” dedi.

20200723_iasos_5_5f925.jpg

Ayasofya’da duvar panoları İasos mermeri

İasos’taki ocaklardan çıkarılan mermerlerin deniz yolu ile pek çok ülkeye ihraç edildiğini ifade eden Baldıran, “İasos önemli bir kent, özellikle ticari açıdan çok önemli ve buradan ocaklardan çıkarılan mermerlerin birçok ülkeye gönderildiğini biliyoruz. Bunlar arasında başta İtalya, Afrika, İsrail ve ülkemizde ise İstanbul var.” diye konuştu.

İasos mermerinin, M.S. 6 yüzyılın ortalarında inşa edilen Ayasofya’da duvar panosu olarak kullanıldığını kaydeden Baldıran, açıklamasında şunları kaydetti:

“İasos mermerinin, pek çok kilisede kullanıldığını biliyoruz. Bu mermerler, Ayasofya’da duvarlarda pano olarak kullanıldı. Sadece İasos’tan çıkan bu mermerlerin, deniz yolu ile İasos’tan İstanbul’a gönderildiği biliniyor. Bunun dışında İtalya’da iki kentte var. Bunlardan birisi Ravenna kentindeki San Vitale Kilisesi… Ayasofya’nın inşası M.S. 6. Yüzyılın ortaları… O dönemde İasos’ta bu kadar büyük bir mermer ihracatı olduğu biliniyor ve bu mermerler çok çok özel mermerle… İasos mermerinin, başka kiliselerde duvar panosu olarak kullanımının yanında, küçük sütunların yapımlarında da kullanıldığını biliyoruz.”

20200723_iasos_10_69204.jpg

İasos kültürel değerleriyle ziyaretçilerini bekliyor

Bir liman kenti olan İasos’ta balıkçılığın ve zeytinciliğin geçmişte olduğu gibi bugün de en önemli uğraş alanlarından olduğunu söyleyen Baldıran, “Bir liman kenti olan İasos’un Batı ve Doğu limanı olmak üzere iki limanı var. Özellikle doğudaki liman eskiden askeri bir liman olarak kullanılmış, batıdaki ise ticari olarak kullanılmış. Balıkçılık ve zeytincilik burada hala çok önemli… Agora, tiyatro, kale ve etrafındaki yerleşim alanı, balık pazarı, Kıyıkışlacık girişindeki Roma dönemine tarihlenen baldakin tipli anıt mezar var. Limanın girişinde Bizans dönemi yapısı mendirek var.” diyerek, antik kentin ziyaretçileri beklediğini söyledi.

20200723_iasos_14_bbddd.jpg

20200723_iasos_12_81bd1.jpg

20200723_iasos_15_5b035.jpg

20200723_iasos_7_25283.jpg

 

Related Articles

d1391c5b14123.gif