Okula alışma ve uyum süreci

Milaslı Psikolog Melis Aytekin, uzun zamandır okuldan uzak kalan öğrencilerin okula alışma ve uyum süreci ile ilgili velilere yönelik bilgilendirme yaptı.

Haber albümü için resme tıklayın

Uzun süren tatil dönemi sonrasında pek çok öğrencinin erken kalkma, ders çalışma gibi sorumlulukları nedeniyle okula gitmek istemeyebileceğini ifade eden Milaslı Psikolog Melis Aytekin, uyum problemi yaşayan öğrencilerin gösterebileceği davranışları ve okula uyumu artırmak için ailelere önerilerde bulundu.

Milaslı Psikolog Melis Aytekin’in açıklaması şöyle:

“Değerli anne ve babalar,

2021-2022 eğitim-öğretim yılı başladı. Uzun zamandır okullarından uzak kalan öğrencilerimiz için özledikleri arkadaşları ve öğretmenleri ile tekrar bir araya gelmenin mutluluğunu yaşıyor. Öte yandan, bazı öğrencilerimiz bu süreçte okula alışma konusunda zorluk yaşayabiliyorlar. Bu tepkileri okul öncesi ve ilkokula yeni başlayan öğrencilerimizde görebileceğimiz gibi özel gereksinimli öğrencilerde veya bir üst sınıfa geçen ara sınıf öğrencilerde de görebiliriz. Uzun süren tatil dönemi sonrasında rahatlama döneminde olan pek çok öğrenci için okula başlamak; erken kalkmak, ders çalışmak gibi sorumlulukları da beraberinde getirdiği için de bu öğrenciler okula gitmek istemeyebilir. Sorumlulukların yanı sıra öğrencilerin akademik başarı ya da sosyal ilişkilerle ilgili kaygıları da okula uyum sürecini zorlaştırmaktadır. Bu sebeple bu yazımda öğrencilerin okula alışma ve uyum süreci hakkında sizleri bilgilendiriyor olacağım.

Okula başlıyor olmak hem çocuklarımız hem de veliler için çok önemli ve büyük bir değişimdir. Hayatımızda olan her değişime kolayca uyum sağlayamadığımız gibi, çocuklarımızın da hayatlarında olan bu büyük değişime uyum sağlamakta zorlanması beklenen bir tepkidir. Farklı bir ortamda günlerinin büyük bir zamanını geçiriyor olmak, ebeveynlerinden uzak olmak; bunun yerine yeni bir öğretmen ve tanımadıkları yeni insanlarla, uymaları gereken belli kuralları olan bir ortama alışmak çocuklar için zor olabilir. Çocuğun okula, arkadaşlarına alışması yaklaşık 1 ay kadar sürebilir. Her çocuk bu büyük değişime farklı tepkiler verir. Çocuğunuz okula başladığı ilk günde uyumlu davranışlar sergileyebilir, hiçbir tepki vermeyebilir; ya da çok açık şekilde uyumsuzluk tepkileri gösterebilir. Uyum problemi yaşayan öğrencilerin gösterebileceği davranışlardan bazıları şunlardır:

• Okula gitmek istemez ve nedensiz ağlama davranışı gösterebilir.

• Ebeveynlere karşı bağımlı davranışlar sergileyebilir. Anne babadan ayrılmak istemez ve gitmelerine izin vermez.

• Sınıftaki etkinliklere katılmaz anne babasının ne zaman geleceğini sorar ve kapıda beklemek ister.

• Uykusuzluk ve iştahsızlık görülebilir. Yemek yemeyi reddedebilir.

• İlgi ve enerjide düşüş, içe kapanma ve mutsuzluk görülebilir.

• Öfkeli ve saldırgan davranışlar (vurma, bağırma, kontrolsüz davranışlar vb.) sergileyebilir.

• Tuvalet alışkanlığında geriye dönüş yaşanabilir.

• Çocuğunuzun kaygı düzeyine bağlı olarak psikosomatik belirtiler (baş ağrısı, karın ağrısı, mide bulantısı vb.) görülebilir.

Okula uyum probleminin pek çok sebebi vardır. Bağlanma kuramının öncüsü Bowlby’e göre çocukların okula uyum sağlamada güçlük çekmelerinin temelinde “ayrı kalma düşüncesi” vardır. Çocukların onlara bakım veren kişiden ve güvendikleri ortamdan ayrı kalma endişesinin okula uyumu etkilediği belirtilmektedir. Bu da bize çocukların bu süreçte ihtiyaç duyduğu “güven” duygusunun önemini göstermektedir. Kendini güvende hissetmeyen çocuk ebeveynlerinden ayrılmak istemez, o ortama gitmek istemez ve o ortamda yalnız kalamaz. Bu sebeple çocuğun güven duygusunu kendi içinde yaşaması ve kendini güvende hissetmesi okula uyum sürecinde en önemli noktalardan biridir.

Ek olarak çocukların gecikmiş tepkiler vermesi de beklenen diğer bir durumdur. İçe kapanık tepkiler, uyum davranışlarıyla karıştırılabileceği için, böyle durumlarda çocuğun yardıma gereksinim duyduğu gözden kaçırılabilir. Bu nedenle anne babaların ve öğretmenlerin, dikkatli gözlemler yapmaları gerekmektedir. Böylece hem çocuğunuzun okul ile ilgili sorunlarının derinleşmeden daha kolay çözülmesini sağlamış olacak hem de bu sorunların üst eğitim kademelerinde yaşamamasını önlemiş olacaksınız. Bu nedenle uyum sürecinin iyi anlaşılması, okula uyumu kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı faktörlerin belirlenmesi ve ebeveynlerin bu konuda öğretmenlerle işbirliği içinde ve destekleyici olması önemlidir. Okula uyumu artırmak için ailelere öneriler:

• Çocuğunuzla iletişiminizi açık tutun. Çocuğunuzun yaşadığı kaygıyı size açıklayabilmesi için aranızdaki iletişimin güçlü olması olmazsa olmazdır. Destekleyici, kararlı, şefkatli, sabırlı ve anlayışlı tutumunuz çok önemli. Yargılanmayacağını, eleştirilmeyeceğini, küçümsenmeyeceğini, kıyaslanmayacağını bilen çocuk duygularını daha rahat ifade eder.

• Okula alışma sürecini normalleştirin. Günlük rutinlerinizi koruyun. Uyku saatleri, televizyon izleme, ders çalışma ve oyun saatlerini hep birlikte planlayın. Bu süreci rutinleştirmek ve sıradan bir hale getirmek okula uyumunu kolaylaştıracaktır.

• Çocuğun yaşadığı karışık duygular ve kaygısının bir diğer sebebi de bilinmezliğe doğru attığı adımdır. Bu sebeple okula başlamadan önce çocuğunuzu duygusal olarak hazırlamanız, okula neden gittiği, okulun güvenli bir ortam olduğu ve okulda onu nelerin beklediği hakkında çocuğunuzun gelişim dönemine uygun olarak açık ve sade bir dille bilgilendirmeniz onu biraz daha rahatlatacak ve okula uyumunu kolaylaştıracaktır. Kendi deneyimlerinizden bahsetmek de benzerlik kurması açısından önemlidir.

• Çocuğunuz okula gitmek istemediğinde onu cezalandırmayın. Parka gitmek, arkadaşlarıyla oynamak gibi keyif alacağı ve sosyalliğini destekleyen etkinliklere katılımını engellemeyin. Okul zamanı ve oyun zamanının ayrımını yapacak şekilde planlama yapmanız ve akranlarıyla vakit geçirmesi okula uyumun yanı sıra sosyal becerilerini geliştirmek için de önemlidir.

• Çocuğunuzun duygularını anladığınızı ve düşüncelerine değer verdiğinizi hissettirin. Anlaşıldığını ve desteklendiğini hissetmek çocuğunuza bu süreçte iyi gelecektir. Bu kaygıyı normalleştirmesine yönelik onu yatıştıracağını bildiğiniz şeyleri yapın. Yaşadığı olumsuz duygularla başa çıkmak için çocuğunuzla birlikte onun sevdiği, rahatlatıcı aktiviteler yapabilirsiniz.

• Devamlı okul hakkında sorular sormaktan kaçının. Okula başlamak çocuğunuz ve sizler için büyük bir yenilik olsa da çocuğunuzun okula alıştığı bu süreçte abartılı ve ısrarcı bir şekilde okul hakkında sorular sormak çocuğunuzun kaygı seviyesini arttırabilir. Önce kendisinin anlatmasına fırsat verin. Cevap vermek istemezse ısrar etmeyin. Motivasyonunu arttırmak adına gördüğünüz olumlu yanları pekiştirin.

• Çocuğunuzun kaygısı okulda kuracağı sosyal ilişkilerle ilgili ise ve bu okula uyumunu etkiliyorsa sınıf öğretmeni ve rehberlik öğretmeni ile bu konu hakkında konuşabilir, çocuğunuzun sosyal problem çözme becerilerini geliştirmesine yönelik destekleyebilirsiniz

• Çocuğunuzun kaygısı akademik başarı ile ilgili ise ve bu okula uyumunu etkiliyorsa bunun nedenleri araştırılabilir, çalışması ve çabası üzerinde durulabilir. Ders çalışma konusunda planlama yapılabilir, çocuğunuza motivasyonunu arttırmaya yönelik mesajlar verebilirsiniz.

• Her uyum sürecinde olacağı gibi okula uyum sürecinde de psikolojik nedenlere bağlı olarak ateş, mide bulantısı, karın ağrısı vb. rahatsızlıklar yaşanabilir. Böyle durumlarda ebeveynleri olarak sizlerin kararlılığı çok önemlidir. Telaşa kapılmadan bu sorunu çözmeye çalışmanız uygun bir yaklaşım olacaktır.

• Çocuğunuzun okula uyum sürecini etkileyen en önemli unsurlardan biri de çocuğun öğretmeniyle kurduğu ilişkidir. Bu sebeple “bunu yapmazsan öğretmenine söylerim“ tarzında ifadeler çocuğun öğretmeniyle arasındaki güven ve sevgi ilişkisini olumsuz etkileyeceğinden bu tarz söylemlerden kaçınmanız doğru olacaktır.

• Bu isteksizliğin sebeplerini anlamaya çalışın. Bu sorunu çözmeye yönelik yapıcı tutumunuz çocuğunuzun da rahatlamasını sağlayacaktır. Bu sorunu sınıf öğretmeni ve rehber öğretmeniyle görüşün. Bu süreci hep birlikte yürütmeniz çocuğunuzun okula uyumunu kolaylaştıracaktır.

• Okula uyum süreciyle ilgili Milli Eğitim Bakanlığının aileler için hazırladığı çalışmaları bakanlık web sitesinden inceleyebilirsiniz. Ek olarak, “ özel öğrencilerimiz için okula uyum etkinliklerini” de bakanlık web sitesinden veya “Özel Eğitimdeyim” mobil uygulamasından ulaşabilirsiniz.

• Ailenin ve okulun işbirlikçi yaklaşımına rağmen 1 aydan uzun süre devam eden davranışsal problemler, bağımlılık davranışları, okul reddi görülmekteyse bir uzmandan yardım alabilirsiniz.

Unutmayalım ki her çocuğun okula uyum sürecini farklıdır. Bu süreçte çocuğunuzun size güvenmesi ve sizi yanında hissetmesi en büyük yardımcısı olacaktır. Bu sebeple ebeveynlerin çocuğuna karşı yaklaşımı, destekleyici tutumu ve çocuğunu tanıması önemlidir.

Böylece çocuğunuzun bu süreci daha kolay atlatmasını sağlayabilirsiniz.

Son olarak tüm çocuklara, öğretmenlere ve ebeveynlere sağlıklı, mutlu ve kesintisiz bir yeni eğitim-öğretim yılı diliyorum.”

21 Eyl 2021 - 12:07 Muğla/ Milas- Gündem

Muhabir Gizem Kapusuz


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Milas Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Milas hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Milas editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Milas değil haberi geçen ajanstır.




Anket Milas'ın en tanınmış antik kenti sizce hangisi?