Zeytincilik yerel ekonomi için dönüşüm fırsatı sunuyor

Milas Kent Konseyi ve Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe) & İklim İçin 350, Milas'ta Yerel Ekonomi İçin Dönüşüm Fırsatı: Milas’ta Zeytincilik başlıklı raporun tanıtımı gerçekleştirdi. Raporda, yerel ekonomi için dönüşüm fırsatı sunan zeytinliklerin enerji üretimi için kömüre kurban edilmemesi gerektiğine dikkat çekildi.

+4
Haber albümü için resme tıklayın

Milas Belediyesi Prof. Dr. Aşkıdil Akarca Sahnesi’nde gerçekleştirilen rapor sunumuna; Milas Kent Konseyi yöneticileri, Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe) Türkiye İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Özlem Katısöz, İklim İçin 350 Derneği Kampanya Sorumlusu Efe Baysal, STK temsilcileri, siyasi parti temsilcileri, doğaseverler, İkizköy sakinleri katıldı.

Geçekleştirilen sunumda, yeni rapora göre; kömür madenini genişletmek için zeytinlerin söküldüğü Milas’ta zeytinin işlenmesi için kurulacak 70 yeni tesisle, kömüre mahkum olmadan zeytine dayalı yerel bir ekonomi kurmanın mümkün olduğu, 685 kişiyi istihdam edecek bu tesisler için ihtiyaç duyulan yatırımın ise Milas’taki işletmedeki iki kömürlü termik santrale sadece 1 yılda verilen teşvik miktarına eşdeğer olduğu belirtildi.

TÜRKİYE’NİN TEK AVRUPA BİRLİĞİ COĞRAFİ İŞARETLİ ZEYTİNYAĞI

Zeytinlikleri madenciliğe açan yeni yönetmeliğin sadece Milas’ta değil tüm Türkiye’de tepki çektiği ifade edilirken, kesilme yada sökülme tehdidi altındaki zeytinliklerin bulunduğu Milas’ın zeytinyağının Türkiye’de ilk ve tek AB’den coğrafi işaret alan zeytinyağına sahip olduğuna vurgu yapıldı.

Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe) Türkiye İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Özlem Katısöz, İklim İçin 350 Derneği Kampanya Sorumlusu Efe Baysal ve Milas Kent Konseyi Yönetiminden Serap Türker’in birer konuşma yaptığı sunumda, Termik santrallerin yarattığı çevre, sağlık sorunları da gündeme geldi.

ZEYTİNCİLİĞİN SORUNLARINA DAİR DEĞERLENDİRME VE ÖNERİLER

Rapor kapsamında zeytinciliğin sorunlarına dair değerlendirme ve önerilerle ilgili şunlar aktarıldı:

“Türkiye’deki zeytincilik ile ilgili sorunlar Milas için de geçerlidir. Dolayısıyla Türkiye geneli için oluşturulan politika önermeleri Milas için de uygulanabilir. Bunlardan ilki, var yılı ile yok yılı arasındaki farkı azaltmak adına zeytinliklerin bakımlarının yapılması ve modernize edilmesi bunun için de zeytin üreticisinin desteklenmesinin sağlanmasıdır. İtalya ve İspanya’da ağaç başına verim 45- 50 kg iken ülkemizde bu rakamın 1/3’ü oranında olduğu tahmin edilmektedir. Verimin arttırılması için bölgelere ve zeytin çeşitlerine göre uygun budama tipleri belirlenmeli, yaşlı ağaçlar kademeli olarak gençleştirilmelidir. Böylelikle zeytin ağaçları makineli hasada uygun hale gelebilecek ve üretim maliyetinin azalması mümkün olabilecektir. Mekanik hasadın özendirilmesi sayesinde firesiz ve hızlı zeytin toplamak mümkün hale gelecek ve dalından kopar kopmaz fermente olmaya başlayan zeytinin kalitesinin düşmesi önlenmiş olacaktır. Zeytinyağlarının kalitelerinin korunabilmesi için ise zeytinyağlarının azot korumalı paslanmaz çelik tanklarda depolanması sağlanmalıdır. Bunun için ülke genelinde düşük olan paslanmaz çelik tank kapasitesi arttırılmalıdır94. Yukarıda bahsedilen sorunlar Milas için de geçerlidir. Özellikle ağaç bakımı konusunda üreticilerin diğer bölgelere nazaran daha az eğitimli olduğu ve var yılı ile yok yılı arasındaki farkın çok fazla olduğu ortaya çıkmıştır. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen, Sağlık ve Mühendislik Alanları Koordinatörlüğünde Zeytincilik Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin dönüştürülerek (enstitü, MYO kurulması vs.) aktif hale getirilmesi ile üreticilere eğitim veren ve üreticilerle sıkı iş birliği yapabilecek kurumsal düzenlemeler yapıldığında Milas için yukarıda belirtilen sorunlar giderilmiş olacaktır. Balıkesir Üniversitesi’ne bağlı Edremit Zeytincilik Enstitüsü ve Edremit Meslek Yüksekokulu’nda Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Bölümü’nün varlığının yöredeki üreticilerin eğitim düzeyine yaptığı katkılar alan araştırmasından elde edilen çok önemli bulgulardır. Böyle bir yapılanma sonucu üreticilere verilecek eğitimlerle hem verim, hem de kalite artışı sağlanarak sadece ekonomik katkılar açısından değil sürdürülebilir zeytin ve zeytinyağı üretimi de sağlanabilecektir. Ayrıca var yılı ile yok yılı arasındaki farklarda en aza indirilebilecektir. Zeytinyağı üretimi esnasında ortaya çıkan karasu sorununun çözümü için üç farklı yöntem önerilebilir. Bunlardan ilki mevcut 3 faz çalışan tesislerin 2 faza dönüştürülerek oluşan sulu pirinanın işlenmesine yönelik bir pirina entegre tesisi kurulmasıdır. İkincisi ise, 3 faz çalışmaya devam edilerek meydana gelen pirinanın entegre tesisinde işlenip, oluşan kara suyunu buharlaştırma havuzlarında buharlaştırmaktır. Bir diğer yöntem ise arıtma tesisi kurularak meydana gelen kara suyun arıtılması ve başka alanlarda (içerdiği azot ve potasyum gibi bitki besin maddeleri ve organik maddeler nedeniyle uygun işlemler sonucu sıvı ve katı gübre olarak) kullanımının sağlanmasıdır95. Zeytinyağı üretiminde ortaya çıkan sulu pirinanın işlenerek hem yağa hem de yakıta dönüştürülmesi sürecinde pirina tesisinin OSB içine dahil edilmesi de zeytinin ekonomik katkılarını arttırabilecektir. Ancak uluslararası ticaret açısından yakın bir gelecekte talep edilecek çevre belgeleri için de hazırlıklı olmak önemlidir. Kurulacak OBS’nin bu gelişmeler dikkate alınarak tasarlanması önemlidir. Alan çalışmasından elde edilen bulgulara göre zeytin ve zeytinyağı üretiminde öne çıkan Akhisar, Edremit ve Milas’ın ortak sorunu yağdaki tağşiştir. Zeytinyağı ile başka yağların karıştırılması hatta içinde zeytinyağı olmayan yağın zeytinyağı olarak piyasaya sürülmesi vakalarının bile yaşandığı belirtilmiştir. Otoyol kenarlarında ve pazar yerlerinde denetimden uzak bir şekilde yağlar satılmakta ve bunlar yörede üretilen yağların ününe, imajına ve marka değerine zarar vermektedir. Bunların denetlenmesi ve bu konuda ilgili otoritelerin daha aktif olması gerekmektedir. Piyasada ve marketlerde satılan zeytinyağlarının denetlenmesi süreci de tanklardan başlamalı sonra da şişelerden numune alınarak sürdürülmelidir. Coğrafi işaret hologramlı etiketlerin kullanım izni ancak bu sürecin ardından verilmelidir. Ayrıca etiketlerin üzerine natürel sızma zeytinyağı yazan tüm firmaların tadım panelinden geçtiğini belirten ibarenin koyularak duyusal analiz şartnamesini yerine getirdiğinin belirtilmesi gerekmektedir. Bu şartname Türkiye’de hazırlanmış ancak tam anlamı ile işletilememektedir97. Oysa Uluslararası Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi bunu uygulamaktadır. UZZK, Uluslararası Zeytin Konseyi’nin (IOC) Kalite Kontrol Programını örnek alarak Türkiye’de de kalite kontrol programı başlatmıştır. İşyerlerinden zeytinyağı örnekleri toplayarak denetlemekte ve koşulları sağlayan firmaları beyaz liste olarak ilan etmektedir. Böylelikle UZZK ve anlaşmayı imzalayan firmalar arasında ulusal ve uluslararası zeytinyağı standartlarına uyulmasını zorunlu kılan bir kendi kendine denetleme sistemi (iç denetim) oluşturulmuştur. Ancak buna dahil olan firma sayısı çok azdır.

Milas’ta tüm sanayi dallarını içeren bir OSB kurulması planlanmaktadır. OSB içinde yer alacak firmaların faaliyet gösterdikleri sanayilerin birbirini tamamlayan ve yan sanayide ürün üretecek nitelikte olmasına özen göstermek önemlidir. Örneğin zeytin işleme ve zeytinyağı tesisinin yanında paketleme/etiketleme tesisinin yer alması birbirini tamamlayan sektörlere örnek iken zeytinyağına dayalı bir sabun üretme tesisi yan sanayi sektörüne örnektir. Milas’ta atıl zeytinyağı sıkım kapasitesinin varlığı ve fabrika sayısındaki fazlalık (TÜSSİDE, 2015) Milas için yeni yaratılacak zeytin ve zeytinyağı sektörü için bir fırsat olarak değerlendirilebilir. Zeytin ve türevlerine dayalı veya bu tarz firmaların çoğunluğu oluşturduğu bir OSB kurulması ile bu atıl kapasitenin kullanılması ve ekonomi çarkının içine çekilerek üretim, gelir, istihdam, kar, vergi döngüsüne girmesi sağlanabilir. Zeytinyağı üretiminde ortaya çıkan sulu pirinanın işlenerek hem yağa hem de yakıta dönüştürülmesi sürecinde pirina tesisinin OSB içine dahil edilmesi de zeytinin ekonomik katkılarını arttırabilecektir.

17 MART’TA ZEYTİN MİTİNGİNE DAVET

Sunumun ardından belgesel gösterimi izlendi ve tüm katılımcılar, 17 Mart Pazar günü saat 14.00’te Milas Atapark’taki Zeytin Mitingi’ne davet edildi.

15 Nis 2022 - 15:29 Muğla/ Milas- Gündem

Muhabir  Volkan Yıldız



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Milas Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Milas hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Milas editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Milas değil haberi geçen ajanstır.



Anket Koronavirüs denetimlerini yeterli buluyor musunuz?