'KARYATİT' KADINLAR..!

'Karyatit' Antik mimaride, anıtsal yapıların 2. katını taşıyan, kadın bedeni şeklindeki sütunlara verilen isimdir.
'Karyatitler'in nasıl doğduğunu Erken Roma dönemi mimarı olan Vitrivius, ünlü eseri olan, 'De Architectura' da şöyle anlatır:
Peleponnes Yarımadası'nda, (Yunanistan) Lakonia bölgesinin Karyai Kenti, M.Ö. 5.Y.Y.da Perslerin istilasına uğrar. Savaşı Hellenler (Yunanlılar) kazanır ve ülkesine bağlılık göstermeyen halk cezalandırılır; tüm erkekler öldürülür. Yalnız kalan Karyai kadınları köleliğe mahkum edilir. Karyalı kadınlar, giysilerini ve başlarındaki evlilik simgesi olan süslemeli ve yüksek başlıklarını çıkartmadan, esirliğin verdiği utanç içinde fakat başları dik bir şekilde yürürler. Onların bu durumları dönemin mimarisine yansır ve kamusal binalarda, 2. katı taşıyan destek direkler, kadın gövdesi biçiminde sütunlara dönüşür. Bu Karyalı kadınlardan dolayı bu sütunlara Antik mimaride 'Karyatit' denir.*

Kadın bedeni şeklindeki 2 adet sütun heykeller, 1880 yılında, Milas'ta, bir Osmanlı subayı olan Mehmet Efendi'nin evinin bahçesinde yapılan kazıda bulunur. Bu iki eser, Milas'tan gemiyle İstanbul'a gönderilir. 1891'de, Osman Hamdi Bey'in kurduğu İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde, 1903'de yapılan yeni salonda, Milas Karyatitleri sergilenir.*
Güney batı Anadolu'da yaşayan en eski bir halk olan Kar'lar, savaşçı olmaları, denizcilik ve korsanlık yapmaları nedeniyle M.Ö 3. Bin'de Ege adalarına hakim oldular.
Karya Krallığı ilk defa Milas'ta, kral Hekatomnos tarafından (Perslere bağlı bir eyalet) kurulur; başkenti Milas'tır. Hekatomnos'un oğlu Mausolos zamanında başkent Halikarnassos olur.

Perslerle Yunanlılar arasındaki tarihteki ilk büyük deniz savaşında (Salamis Deniz Savası- M.Ö 480)
5 gemiden oluşan donanmasını yöneten, ilk kadın amiral olan 1. Artemisia Karya kraliçesidir. Savaşı izleyen Pers (İran) kralı 1. Kserhes'ın (Serhas) "Bugün, kadınlar erkek gibi, erkekler kadın gibi savaştılar" dediği söylenir.
Karya Kralı Mausolos ölünce, 2. Artemisia kraliçe olur. Bir kadının hakimiyetine girmek istemeyen Rodoslular bir donanma ile Halikarnasos'a( Bodrum) saldırırlar. 2. Artemisia izlediği taktikle Rodosluları bozguna uğratır ve onları hakimiyeti altına alır.
Daha sonra, Kraliçe Ada, iki defa Karya Krallığı'nın tahtına geçer.

'Karyatit' denilen kadın bedeni şeklindeki heykel sütunlar, nasıl binaya destek oluyor ve çatının yükünü taşıyorsa; bugün de bu topraklarda doğan, bereketli topraklarından, zengin tarihinden beslenen kadınlarımız, yaşadıkları evlerinin ve ülkesinin çatısının çökmemesi için hizmet etmektedirler...
Doğduğu topraklara ve ülkesine arkeoloji alanında çok büyük katkılar sunan, rahmetli Prof. Dr. Aşkıdil Akarca... Yaptığı gravürler ve Exliblislerle Karya kültürünü Dünya ülkelerine duyuran, sanatçı Ayşe Anıl bu isimlerden bazıları.
Karya topraklarına; bilim, kültür, sanat, ekonomi alanında hizmet sunan herkese bir eğitimci Karyalı kadın olarak saygı ve şükranlarımı sunuyorum.
Onurun, asaletin, gücün ve direnişin sembolü olan Karyalı kadınlar gibi ülkemizin tüm kadınları, bu ülkenin çatısını ayakta tutan bir 'Karyatit' dir.
Ülkesini ve evini ayakta tutan 'Karyatit' kadınlar; tüm saldırılara rağmen, geçmişten gelen onurlu mirasıyla dimdik ayakta kalacaktır.

*Kaynak: Arkeoloji ve Aşkıdil Akarca'nın Emeği-Halim Şafak Şanlıdağ-( Milas Belediyesi Yayınları)

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Gülden Sökelioğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Milas Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Milas hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Milas editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Milas değil haberi geçen ajanstır.



Anket Milas'ta, 2021 yılında doğalgaz altyapısının tamamlanacağına inanıyor musunuz?